موردکاوی ارزیابی عوامل درونی (قوت‌ها و ضعف‌ها) و ارزیابی بیرونی (فرصت‌ها و تهدیدها) فرآیند برنامه ریزی استراتژیک - شرکت تولیدکننده قطعه خودرو

نمونه تحلیل محیط و ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و خارجی در برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک شرکت تولیدی

6+

موردکاوی ماتریس ارزیابی عوامل درونی (قوت‌ها و ضعف‌ها) و ارزیابی عوامل موثر بیرونی (فرصت‌ها و تهدیدها)
فرآیند برنامه‌ریزی استراتژیک شرکت فرضی تولیدکننده قطعات اصلی و یدکی خودرو

تاکنون طی چند نوبت به مباحث اجرایی برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک در سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف پرداخته‌ایم. در برخی از این مطالب به مرحله انجام تحلیل محیط های داخلی و خارجی برای شناسایی، تعیین و ارزیابی عوامل موثر درونی و بیرونی اشاره کرده‌ایم. هم‌چنین در خصوص تعیین سطح اهمیت و اولویت‌بندی نقطه قوت‌ها و ضعف‌های یک شرکت یا فرصت‌ها و تهدیدهایی که در محیط، بازار و جامعه انتظار شرکت را می‌کشند، نیز نکاتی مطرح شده است، عنوان و لینک بعضی از مطالب مرتبط در زیر درج شده است.

 

در این مطلب بنا به درخواست دنبال‌کنندگان مطالب وب‌سایت، یک نمونه اجرایی تحلیل محیط درونی و بیرونی در قالب ماتریس‌های ارزیابی عوامل تأثیرگذار داخلی و خارجی شرکت فرضی تولیدکننده قطعات خودرو (شرکت الف) تهیه و ارائه شده است. آن‌چه مطلب حاضر را قدری متفاوت می‌نمایاند این است که ذیل ماتریس‌های ارزیابی عوامل مهم داخلی و خارجی، نکات و تحلیل‌هایی هم که می‌توان از داده‌های مندرج در جدول‌ها استنتاج نمود نیز ارائه شده است.

نکاتی که از ماتریس‌ها تحلیل و استنتاج گردیده هم‌چون مقادیر و نسبت‌هایی که محاسبه شده‌اند، نوعی کمیتی کردن مفاهیم کیفی می‌باشند تا به‌قدر امکان، درک و استنباط ما از شرایط محیطی کسب و کار شرکت را عمق بخشیده و بهبود دهند. به عنوان مثال نسبتی برای کمّی کردن میزان موفقیت سازمان در بهره‌گیری از فرصت‌ها در برابر مقدار توانایی سازمان جهت پرهیز از آثار نامطلوب تهدیدها در نظر گرفته شده و محاسبه گردیده است. دیگر نکات و تحلیل‌های کیفی مطرح شده هم به این قصد بوده که شناخت بهتری از سازمان و موقعیت‌اش در بازار و محیط بیرونی به دست دهد یا که تصویری گویاتر از نتایج حاصل از برنامه‌ها و اقدامات مدیریت شرکت در اداره و تدبیر محیط داخلی سازمان ترسیم نماید.

لازم به ذکر است نمونه‌ای که ارائه شده و نوع نگاهی که به آن داشته‌ایم، سوای کارکردهای اصلی و رایج ماتریس‌های ارزیابی عوامل داخلی و خارجی در پروسه مدیریت استراتژیک یک شرکت می‌باشد. نیک می‌دانید که تحلیل محیطی با روش ماتریس ارزیابی عوامل مهم خارجی و داخلی برای طراحی و تدوین استراتژی‌های سازمان با روش‌هایی چون SWOT یا ماتریس داخلی-خارجی به کار می‌رود.

 

ردیف
فهرست عوامل خارجی
وزن رتبه امتیاز
۱ فرصت‌ها ارائه برخی پیشنهادهای اعطای تسهیلات به مناسب سال حمایت از تولید داخلی ۷ ۳ ۲۱
۲ باز شدن فضای تجاری برخی کشورهای همسایه به روی صنایع کشور ۶ ۲ ۱۲
۳ افزایش بسیار زیاد قیمت پول های خارجی در برابر ریال و به صرفه نبودن واردات قطعات اصلی و یدکی خودرو از کشورهای عمدتا شرق آسیا ۸ ۲ ۱۶
۴ ایجاد امکان حضور فعال تر و پررنگ تر در بازار قطعات یدکی After Market قطعات خودرو کشور ۸ ۴ ۳۲
۵ نگاه به درون و تلاش برای خودکفایی برخی قطعات وارداتی خودرو توسط تأمین کنندگان اصلی خودروسازان بزرگ کشور ۹ ۳ ۲۷
۱ تهدیدها عدم پرداخت مطالبات شرکت از سوی مشتریان و افزایش مداوم میزان مطالبات معوقه که با توجه به روند پرشتاب تورم روز به روز از ارزش این طلب کاسته می شود ۱۰ ۲ ۲۰
۲ ارتقاء سطح عملکرد کیفی و جایگاه برخی از رقبا نزد سازندگان تجهیزات اصلی OEM ، خودروسازان و بازار قطعات یدکی After Market ۵ ۲ ۱۰
۳ کاهش تیراژ تولید قطعات روتین و پرتیراژی مانند پراید ۷ ۴ ۲۸
۴ بازگشت محدودیت های ارتباطات مالی و تجاری از سوی برخی کشورها برای ما ۷ ۳ ۲۱
۵ دشواری در دسترسی به نقدینگی و دریافت تسهیلات و همچنین بالا بودن کمافی‌السابق نرخ بهره تسهیلات بانکی ۸ ۳ ۲۴
۶ افزایش نرخ دستمزدها و دیگر اقلام ورودی عملیات و کوچک تر شدن حاشیه سود با توجه به عدم افزایش بهای قطعات توسط مشتریان خودروساز در تناسب با آن ۹ ۳ ۲۷
۷ حضور پررنگ خودروهای وارداتی در برخی رده های قیمتی بازار خودرو که قطعات اصلی و یدکی آن ها عمدتا وارداتی می باشند ۷ ۳ ۲۱
۹ افزایش نوسانی و پردامنه قیمت پول های خارجی ۹ ۴ ۳۶
جمع كل
۱۰۰ ۲۹۵

 

 

تحلیل محیط خارجی– ارزیابی عوامل بیرونی

منابع، اخبار و داده هایی که در تحلیل به آن ها توجه شده است :

  • نشریات رسمی، اخبار داخلی و گفتگو با روسای بانک های همکار شرکت الف
  • یکی از مشتریان جدید شرکت، قطعات را برای صادرات به کشورهای همسایه از ما تأمین می کند.
  • اخبار اقتصادی داخلی
  • تغییر و افزایش قیمت دلار از از X به Y
  • شیفت دادن بخشی از کاهش ظرفیت سفارش مشتریان خودروساز به سمت قطعات یدکی (که این رویداد رخ داده است)
  • برخی قطعات خاص از سوی خودروساز به سبب مشکلات ارتباطات تجاری و مالی با تأمین کنندگان خارجی در برنامه فوری ساخت داخل قرار گرفته است.

 

تحلیل ها و استنتاج نکات
  • سازمان از امتیاز کامل تحلیل محیط بیرونی که ۴۰۰ می باشد، امتیاز ۲۹۵ را به خود اختصاص داده است.
  • این تحلیل کمیتی نشان دهنده آن است که شرکت الف در تعامل با محیط بیرونی خود بهتر از متوسط عمل کرده است.
  • این عبارت به این معنی است که شرکت در پرهیز از آسیب هایی که تهدیدها می توانند به سازمان تحمیل نمایند بالنسبه خوب اقدام کرده است.
  • همچنین شرکت در به کارگیری فرصت های پیش رو هم بهتر از میانگین بوده است.
  • امتیاز استفاده از فرصت ها توسط سازمان عدد ۱۴۴ (مجموع امتیاز حاصل) از ۱۸۸ (امتیاز کامل) می باشد که عدد ۰٫۷۷ را نشان می دهد.
  • امتیاز مقابله با تهدیدها نیز عدد ۱۵۱ (مجموع امتیاز واقعی حاصل شده) از ۲۱۲ (امتیاز کامل) یعنی ۰٫۷۱ می باشد.
  • مقادیر امتیازها نشان دهنده عملکرد بهتر شرکت در بهره گیری از فرصت ها در برابر پرهیز از تهدیدها است زیرا که امتیاز تعامل با محیط بیرونی در بخش بهره‌برداری از مزایای فرصت ها – ۰٫۷۷ برای سازمان بهتر از امتیاز شرکت در مقابله با تهدیدهای محیطی – ۰٫۷۱ می باشد.

 

*******

 

ردیف
فهرست عوامل داخلی
وزن رتبه امتیاز
۱ قوت‌ها تجربه بالای سازمان در تولید محصولات جاری و رسیدن به شرایط مناسب کمیتی ، راندمان و کیفیت ۵ ۳ ۱۵
۲ رضایت نسبی مشتریان از شرکت الف به عنوان سازنده و تأمین کننده با کیفیت و تحویل به موقع مناسب ۶ ۳ ۱۸
۳ کامل بودن تجهیزات و سخت افزارهای سازمان در حوزه های تولید، قالب سازی، ساختن فیکسچر و گیج های اندازه گیری ۷ ۲ ۱۴
۴ کفایت نسبی دانش و مهارت عمده مدیران میانی سازمان ۶ ۳ ۱۸
۵ چرخه کوتاه تصمیم گیری در سازمان در رده های ارشد ۵ ۳ ۱۵
۶ کارایی مناسب و راندمان مطلوب تولید ۷ ۳ ۲۱
۷ مناسب بودن سطح شاخص کیفی ضایعات ۶ ۲ ۱۲
۸ ایجاد مجموعه و شبکه ای از شرکت های تولیدی با عملیات و اهداف هماهنگ ۵ ۳ ۱۵
۱ ضعف‌ها نبود سیستم انگیزشی کارآمد و عملیاتی ۸ ۱ ۸
۲ سطح پایین خلاقیت، نوآوری و پیشنهادات جدید و تازه برای بهبود ۶ ۲ ۱۲
۳ فرسوده بودن تجهیزات بعضی از خطوط تولید ۶ ۳ ۱۸
۴ عدم بالانس دانش مدیریت، سیستم های مدیریت کیفیت و مهارت های اجرایی مدیران میانی واحدهای مختلف ۵ ۲ ۱۰
۵ نبود سیستم مدیریت یکپارچه اطلاعاتی و مدیریتی در سازمان و جزیره ای بودن ۶ ۲ ۱۲
۶ لخت بودن و اینرسی سنگین سازمان در حوزه طرح ریزی و تولید محصول جدید ۸ ۱ ۸
۷ نبود روحیه کار تیمی کارآمد و اثربخش در سازمان ۵ ۱ ۵
۸ نسبت بالای تعداد پرسنل ستاد به صف ۴ ۲ ۸
۹ در اختیار نبودن آمار کامل و دقیق از دوباره کاری در خطوط مختلف ۵ ۱ ۵

جمع كل

۱۰۰ ۲۱۴

 

تحلیل محیط داخلی – ارزیابی عوامل درونی

مراجع و مستندات : از منابع و داده هایی که در بالا اشاره شد، بهره گرفته شده است.

 

نتیجه تحلیل و استنتاج از اطلاعات و بررسی داده ها
  • سازمان از امتیاز کامل تحلیل محیط درونی که ۴۰۰ می باشد، امتیاز ۲۱۴ را به خود اختصاص داده است.
  • این تحلیل کمیتی نشان دهنده آن است که شرکت الف در اداره و مدیریت امور داخلی و تعامل با محیط درونی خود در بازه عملکرد میانگین قرار دارد.
  • این عبارت به این معنا است که شرکت الف در بهره بردن از نقاط قوت خود نتوانسته است چیزی بیشتر از ۵۴ درصد توان خود را به کار گیرد.
  • همچنین عدد ۵۴% بدان معناست که در اتخاذ اقدامات و تدابیری برای تخفیف دادن اثرات نامطلوب نقاط ضعف خود هم نتوانسته بهتر از میانه اقدام نماید.
  • امتیاز استفاده از قوت ها توسط سازمان عدد ۱۲۸ (مجموع امتیاز واقعی حاصل شده) از ۱۸۸ یعنی ۰٫۶۸ (عدد امتیاز کامل) می باشد.
  • امتیاز مقابله با ضعف های سازمان نیز عدد ۸۶ (مجموع امتیاز واقعی حاصل شده) از ۲۱۲ (امتیاز کامل) برابر ۰٫۴۱ می باشد.
  • امتیاز اداره محیط درونی سازمان در بخش بهره برداری از مزیت های حاصل از نقاط قوت خود بهتر از امتیاز شرکت در مقابله با تهدیدها و اثرات نامطلوب ناشی از نقاط ضعف می باشد. با این شرایط می توان گفت که تعامل درونی سازمان برای پرهیز از مشکلات ناشی از ضعف ها و همچنین طراحی و اجرای اقداماتی جهت کاهش آسیب ها و محدود کردن نقاط ضعف خود به هیچ‌رو مناسب نبوده است.

 

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.