مدل بلوغ حکمرانی سازمان – استاندارد راهنمای ایزو ۳۷۰۰۴

استاندارد راهنمای ایزو ۳۷۰۰۴ ویرایش ۱۴۰۵ – مدل بلوغ حکمرانی سازمان

حکمرانی در سازمان ها – مدل بلوغ حکمرانی – استاندارد راهنمای ایزو ۳۷۰۰۴

Organizational Governance

همه ما در سابقه و تجربه کاری مان در شرکت های مختلف و متفاوتی کار کرده ایم یا در حوزه مشاوره و آموزش به آنها خدماتی ارائه کرده ایم. شاید با این نکته موافق باشید که سازمان تنها با داشتن محصولات با کیفیت یا فرآیندهای کارآمد به موفقیت نخواهد رسید. باید دیده باشید شرکت هایی که به لحاظ فنی و عملیاتی در سطح عملکرد مناسبی بوده یا زیرساخت، سخت افزار و منابع قابل توجهی را در اختیار داشته است. اما بنا به دلایلی که خیلی هم برای شما معلوم نشده دچار مسایل و مشکلات جدی شده است. این دلایل ممکن است شامل ضعف در تصمیم گیری، نبود شفافیت، عدم مدیریت مناسب ریسک ها و فرصت ها و یا پاسخگو نبودن مدیران باشد.

مجموع این علت ها ذیل مفهومی به نام حکمرانی سازمانی قرار می گیرند که البته در سال های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. حکمرانی سازمانی چیست؟ حکمرانی سازمان به مجموعه مکانیزم ها، ساز و کارها، ساختار، مسئولیت ها، فرآیندها و فعالیت هایی گفته می شود که باعث می شوند سازمان و کسب و کار در مسیری که باید، حرکت می کند. بعنی به عنوان مثال تصمیم های صحیح و مناسبی اتخاذ می کند، ذی نفعان سازمان را می شناسد و منافع و مصالح آنها را در نظر گرفته و  برای سازمان ارزش می آفریند.

استاندارد ایزو ۳۷۰۰۴

ایزو ۳۷۰۰۴ از آن نوع استانداردها نیست که حاوی الزامات می باشد تا برای ثبت و صدور گواهینامه استفاده شود بلکه یک استاندارد راهنما است که به نوعی کاربرد داخلی برای سازمان دارد. در واقع این استاندارد ابزاری است برای سازمان تا به این پرسش ها بتواند پاسخ دهد که …

• حکمرانی سازمان ما چه قدر بلوغ یافته است؟
• چه قدر کارآمد و موثر می باشد؟
• برای این که به یک سطح مناسب حکمرانی سازمانی برسیم چه باید انجام دهیم؟

این استاندارد رهنمودهای لازم را فراهم می آورد تا شرکت، کسب و کار یا هر مجموعه دیگر که سازماندهی و هدفی دارد با خودارزیابی میزان بلوغ نظام حکمرانی سازمانی خود را بسنجد. مدل های بلوغ این کارکرد را هم برای شما ایجاد می کنند که بر مبنای نتایج ارزیابی اولیه یک طرح و برنامه بهبود ایجاد نموده و پس از اجرای آن مجدد نسبت به ارزیابی اقدام نمایید. با مقایسه نتیجه ارزیابی حاضر با پیشین میزان اثربخشی پروژه بهبود سازمان مشخص می شود.

اگر بخواهم تشبیه کنم استاندارد راهنمای بلوغ حکمرانی سازمانی مانند یک نقشه راه است. این مدل بلوغ در گام اول جایی که شرکت در آن قرار دارد یعنی وضعیت فعلی را مشخص می کند و سپس مسیر بهبود را نشان می دهد.

بلوغ حکمرانی

در حکمرانی سازمانی، بلوغ یعنی این که آن سازمان چه قدر توانسته است اصول حکمرانی را به صورت پایدار در فرآیندهای خود اجرا و مستقر نماید. تصور کنید دو سازمان مختلف را که که حکمرانی سازمانی در آن ها پیاده سازی شده اند. یعنی هر دو شرکت هیأت مدیره دارند، مطابق ساختار و روالی مشخص هیأت مدیر و کمیته های تخصصی فعالیت می کند و سیاست ها و خط مشی های مدیریتی را تدوین و بر اجرای آنها نظارت می کند.

در شرکت اول: تصمیم ها بر اساس داده ها و اطلاعات به روز و معتبر و با در نظر گرفتن ریسک ها و به صورتی شفاف اتخاذ می شوند.

در شرکت دوم : تصمیم ها عمدتا بر اساس نظر و سلیقه افراد و به صورت مقطعی گرفته می شوند.

کاملا مشخص است که شرکت اول به لحاظ بلوغ حکمرانی سازمانی در شرایط بهتری قرار داد.

اجزا و ابعاد حکمرانی سازمانی در ایزو ۳۷۰۰۴

در اینجا ابعاد مختلف حکمرانی سازمانی در استاندارد ایزو ۳۷۰۰۴ به صورت فهرست وار ارائه می شود.

• کیفیت تصمیم گیری مدیران
• شفافیت و پاسخگویی
• نقش هیات مدیره و مدیران ارشد
• رعایت اصول اخلاق حرفه ای
• مدیریت ذینفعان
• نظارت و پایش عملکرد
• فرهنگ سازمانی
• مدیریت ریسک ها و فرصت ها
• بهبود مستمر نظام حکمرانی

استاندارد راهنمای مدل بلوغ حکمرانی سازمانی – ایزو ۳۷۰۰۴

مزیت های استاندارد

مزیت های به کارگیری استاندارد راهنمای نظام حکمرانی سازمانی ایزو ۳۷۰۰۴ موارد زیر را شامل می شود.

• شناسایی نقاط قوت و ضعف نظام حکمرانی
• تدوین برنامه های بهبود مدیریتی
• افزایش اعتماد سهامداران و ذینفعان
• ارتقای کیفیت تصمیمهای راهبردی
• افزایش شفافیت و پاسخگویی
• حمایت از رشد پایدار سازمان
• همسو کردن ساختارهای مدیریتی با اهداف بلند مدت سازمان

مدیریت ریسک و استاندارد مدل بلوغ حکمرانی سازمانی

از جمله موارد مهم در حکمرانی سازمانی بحث مدیریت ریسک است. تا آن جا که می توان گفت حکمرانی مناسب و مطلوب بدون مدیریت ریسک کارآمد، امکانپذیر نمی باشد. مدیران ارشد و میانی سازمان هنگامی می توانند به صورت مناسب و صحیح تصمیم بگیرند که درک و شناخت خوبی از ریسک ها، فرصت ها و همچنین مقدار قابل پذیرش ریسک سازمانی داشته باشند.

به همین خاطر است که در یک سازمان بلوغ یافته به لحاظ حکمرانی سازمانی این موارد مشاهده می شود.

• ریسک ها قبل از تصمیم گیری شناسایی، تحلیل و ارزیابی می شوند.
• مسئولیت مدیریت ریسک به طور شفاف تعریف گردیده است.
• هیات مدیره و مدیران ارشد سازمان بر ریسک های استراتژیک و کلیدی نظارت می کنند.
• نتایج مدیریت ریسک در تصمیم های کلان سازمان استفاده می شوند.

به بیان دیگر، مدیریت ریسک یکی از ابزارهای تحقق حکمرانی اثربخش است و مدل بلوغ حکمرانی ایزو ۳۷۰۰۴ نیز این ارتباط را مورد توجه قرار می‌دهد.

در این شرایط که سازمان ها در محیطی فعالیت می کنند که در آن پیچیدگی و عدم قطعیت رو به افزایش بوده ریسک های متعددی پیش روی سازمان ها قرار دارند به کارگیری حکمرانی بلوغ یافته می تواند به سازمان مزیت رقابتی بدهد. این بالغ شدن سازمان باعث می شود که مدیران تصمیم های آگاهانه و موثری بگیرند. مدیریت ارشد می تواند ریسک ها را بهتر مدیریت کرده و با برآورده نمودن خواسته های ذینفعان رضایت و اعتماد آنها به سازمان و کسب و کار را افزایش دهند. این روند باعث موفقیت بلند مدت و پایدار سازمان خواهد شد.

در نهایت شما را به مطالعه متن استاندارد برای درک عمیق تر و بهتر از حکمرانی سازمانی ارجاع می دهم.

*****

دانلود  فایل متن استاندارد راهنمای ایزو ۳۷۰۰۴ ویرایش ۱۴۰۵ – مدلی برای سنجش بلوغ حکمرانی سازمان

منتشر کننده : سازمان ملی استاندارد ایران

دانلود : استاندارد راهنمای مدل بلوغ حکمرانی سازمانی ایزو ۳۷۰۰۴